José Melo Music Productions & Management is a booking agency based in Amsterdam, working since 1998 at artistic and cultural music development all over the world.
We look for a good relationship with theatres and festivals worldwide. Our acts can be found spread from clubs, to great halls and festivals.
We also work as advisors on current trends in music from Portugal and the Portuguese diaspora.
Use our bookingoffice to book one of our artists. On our site you can find all artist information like biography, discography and photography. You can listen to the music of our artists and also buy online.
We expect fado to depict the tragedy of human life: the suffering, the melancholy, the impotence we feel when faced with fate. The long tradition of fado has provided several ‘formulas’ for voicing these emotions. The constant repetition is wearing down this wealth of expressive forms. Inevitably, this leads to emotional exploitation, to vocalists smothering their emotions in words.
Cristina Branco has a different approach.
Without resorting to simply breaking with tradition, she restricts herself to the best parts of it. Just listen to some of the ‘classics’ she sings.
Cristina Branco breathes new life into the old tradition with her truly authentic interpretation. She shows great interpretative sensitivity in her singing and seeks to combine the lyrics and the opulent sound of the fado in a perfect blend. She tries to achieve an expressive style that makes music and lyrics seem inseparable.
Cristina Branco sketches with intense delicacy approach to dramatic interpretation: the fragility of the high and clear tones, the intimate expressiveness, the elegant accenting, the languid rhythm with which she maintains the syllables without damaging the diction. Her voice is filled with the rustling of leaves, with almost breathless whisper, with nostalgia, with clouds passing slowly overhead, with approaching dusk... that is fado...
Suffering, melancholy and impotence in the face of fate are the tragic emotions that people expect when listening to traditional fado music. The long tradition of the fado has brought forth several fixed formulas to express these feelings. Their faithful repetition does, however, wear down this wealth of expression and flatten emotions, eclipsing the singers' lyrics.
Cristina Branco has chosen a different path. She has not sought a naive break with tradition but, in preserving the best of it (just listen to some of the classics she sings), she uses her authentic interpretation to breathe new life into the fado tradition.
With her beautiful voice and sensitive rendition, she aims to merge the lyrics with the fado music, to make someone experiencing them hear them as inseparable.
Cristina Branco (1972) grew up far from the fado houses of Lisbon and nothing suggested that she was predestined for the fado. Like almost all young Portuguese born after the revolution of 1974, she was interested in folk music, jazz, blues, bossa nova but not in fado. She regarded it as a genre for a different generation. This lasted until her 18th birthday, when her grandfather gave her the album Rara e Inédita by Amália Rodrigues. Suddenly, Cristina Branco discovered all the emotions that the genre could offer in the close connections that arose among voice, poetry and music. The amateur singer - then studying communication sciences and still full of her ambition to become a journalist - began to develop her vocal technique and to take her new vocation seriously.
Halfway through the nineties, other young musicians also found a new means of expression in the fado and this contributed to a surprising renaissance. Just as they did, Branco began to make clear choices in which respect for the tradition went hand in hand with the desire for renewal. There can be no doubt that Cristina Branco is developing her own style from a number of primary components. She employs a traditional group (voice, Portuguese guitar, guitar and bass guitar) and offers us concurrently a light, warm and experienced voice; she mixes the traditional fado with themes and folk songs that are personal favourites and seems always to choose the words of the best Portuguese poets with discretion.
Biografie
Lijden, weemoed en onmacht tegenover het noodlot zijn de tragische verhalen die men verwacht bij het beluisteren van traditionele fadomuziek. De lange traditie van de fado kent een aantal vaste formules om deze gevoelens tot uiting te laten komen. Een getrouwe herhaling hiervan kan soms leiden tot emotionele vervlakking. Dit gebeurt niet bij Cristina Branco.
Branco weet het beste van de traditie voort te zetten, zoals te horen bij de door haar vertolkte fadoklassiekers. Ze blaast de fado met haar authentieke interpretatie nieuw leven in. Met haar prachtige stem en haar gevoelige vertolking probeert ze de teksten en de muziek van de fado samen te laten vloeien tot een perfect samenhangend geheel.
Cristina Branco (1972) groeide ver van de fadohuizen in Lissabon op en niemand kon vermoeden dat de fado haar eindbestemming zou worden. Haar belangstelling ging oorspronkelijk uit naar volksmuziek, jazz, blues en bossanova en dit gold voor veel jonge Portugezen die na de Anjerrevolutie (1974) geboren werden. Branco beschouwde de fado als een muziekgenre dat hoorde bij een andere generatie. Toen haar grootvader haar voor haar achttiende verjaardag het album Rara e Inédita van Amália Rodrigues cadeau gaf, veranderde alles. Branco ontdekte dat in de fado alle denkbare emoties scholen die samenkwamen in een nauwe verbintenis tussen stem, poëzie en muziek. De amateurzangeres - die toen nog communicatiewetenschappen studeerde en journalist wilde worden – was meteen verkocht en begon haar stemtechniek te ontwikkelen. Vanaf dat moment nam ze haar nieuwe roeping serieus.
Cristina Branco behoort tot de groep jonge musici die midden jaren negentig in de fado een nieuwe expressievorm ontdekten en hieraan een eigen verrassende interpretatie gaven. Wat Branco met deze groep gemeen heeft, is respect voor de traditie en de drang deze te vertalen naar vernieuwende vormen. Branco ontwikkelde in de loop der tijd een geheel eigen stijl en treedt op met een traditionele groep musici (zang, piano, Portugese gitaar, gitaar en basgitaar). Kenmerkend voor Branco’s muziek zijn haar lichte, warme en tegelijk doorleefde stem, een mengeling van traditionele fado's, eigen thema's en volksliedjes waarbij ze zorgvuldig de teksten van de beste Portugese dichters uitkiest.
Cristina Branco: Discography
Cristina BrancoKronos
Publisher
Year
Universal
2009
Track
Time
Detail
01:18
96kB/s
01:05
96kB/s
Detail
Een nieuwe cd, een nieuwe tournee. Voor dit project heeft Cristina Branco de beste muziek- en tekstschrijvers uit Portugal, afkomstig uit verschillende muzikale stromingen, uitgedaagd speciaal voor haar nieuwe liederen te schrijven met als uitgangspunten: fado, saudade (heimwee, nostalgie) en tijd. KRONOS.
Ode aan José (Zeca) Afonso (1929-1987) de belangrijkste zanger/dichter/componist uit de portugese muziek geschiedenis:
Dat is misschien wel de grootste verdienste van dit project van Cristina en het draagt er zeker toe bij dat het om een zeldzaam mooi album gaat. Het album is op meesterlijke wijze gemaakt, met kennis van zaken en professionaliteit en met heel veel liefde en toewijding bovendien. De nummers waren ooit al voorbestemd om de tijd te overleven en onsterfelijk te worden en nu hebben ze een nieuwe vorm en een nieuwe dimensie gekregen: die van de zangeres die ze haar stem leent en ze opnieuw uitvindt zonder ze te vervormen. Cristina Branco en haar begeleiders op dit album bezitten dat grote talent en daarom is het een genot deze liedjes te beluisteren. Vandaag net zo goed als gisteren en voor altijd.
Ode aan zangeres Amália Rodrigues, Live opgenomen in de Stadsschouwburg te Leiden, met een keuze uit een reeks liederen die Amália Rodrigues heeft gezongen en Cristina Branco geïnspireerd hebben in haar carrière.
Each of Cristina Branco’s albums contains, in a more or less conscious way, the germ of the one that follows it: Sensus, the last disk by the Portuguese singer, was the exploration of the erotic vein that touched on the field of a song in the work before it, Corpo Iluminado. Ulisses well deserves its name: Ulisses evokes voyages, adventure, wandering, love, leaving, returning. The myth of Ulisses could have been the origin of the Portuguese Saudade, this fatalistic nostalgia, marked by waiting, so linked with the sea and the uncertainties it generates.
Like Corpo Iluminado, my new album Sensus was inspired by a poem written by the Portuguese poet David Mourão Ferreira. Some will find the erotic themes of this album daring. To actually sing about physical love in this way is, indeed, quite out of the ordinary. And yet, this album embodies more than a daring thematic approach. Sensus offers the listener a true summary of viewpoints on sexuality and love, from the eighteenth century to the present day.
In 2000 bracht Cristina Branco een eerbetoon aan Nederland, het land waar ze haar carrière was begonnen en dat haar zeer toegedaan is. Ze nam een plaat op die geheel gewijd is aan de Nederlandse dichter Jan Jacob Slauerhoff, die enige tijd in Portugal heeft gewoond. De cd Cristina Branco canta Slauerhoff, die alleen in Nederland uitkwam, kreeg in 2001 de platina status.
In 2000 Cristina Branco paid homage to the Netherlands, the country where she began her career and that is very devoted to her. She made a recording completely dedicated to the Dutch poet, Jan Jacob Slauerhoff, who lived for a time in Portugal. The cd Cristina Branco canta Slauerhoff achieved platinum status in 2001.
[Lyrics]
[De eenzamen](Nederlands)
De eenzamen
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
IV
Stil sta ik in de steppe,
De doffe zon gaat onder,
De schrale maan verschijnt.
Het gras dampt, klam en vochtig,
De grond blijft stijf bevroren
In heete korte zomer:
‘t Blijft winter in de zomer.
De klokjes zijn nog hoorbaar,
Het rulle spoor nog zichtbaar,
De kar is al verdwenen.
Ja, alles gaat, verdwenen…
Wat over is gebleven
Is lief maar onvoldoende
Om op te leven.
[Os solitários](Português)
Os solitários
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
IV
Na fria planície me quedo em silêncio;
Um sol mortiço vai descendo a ocidente.
Pálida, a lua assoma ao firmamento.
Em fumos se expande a terra orvalhada.
Nos campos hirtos, sob o Verão quente
E fugaz, esconde-se o gelo eterno:
É o Inverno numa farsa de Verão.
Ainda se ouvem os chocalhos tilintar,
Ainda se avista o trilho irregular,
A carroça, essa, deixou de se ver.
Sim, tudo passa, desaparece...
E, embora inspire ternura,
O pouco que ficou
Não chega para viver.
[De ontdekker](Nederlands)
De ontdekker
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Hij had het land waarvoor hij scheepging lief,
Lief, als een vrouw ‘t verborgen komende.
Er diep aan denkend stond hij droomende
Voor op de plecht en als de boeg zich hief
Was ‘t hem te moede of ‘t zich reeds bewoog
Onder de verten, waarin ‘t sluimerde,
Terwijl ‘t schip, door de waterscheiding schuimende,
Op de aanbrekende geboort’ toevloog.
Maar toen het lag ontdekt, leek het verraad.
Geen stille onzichtbre streng verbond hen tweeën.
Hij wilde ‘t weer verheimlijken –te laat:
Het lag voor allen bloot. Hem bleef geen raad
Dan voort te varen, doelloos, desolaat
En zonder drift – leeg, over leege zeeën.
[O descobridor](Português)
O descobridor
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Tinha amor à terra que o mar lhe ocultava,
Amor, como uma mulher ao ente que vai nascer.
Assim ia cuidando e em sonhos se afundava,
No alto da coberta, olhando a proa erguer.
Pareceu-lhe que algo se mexia,
uma névoa ao longe a querer romper,
Enquanto o barco, espumando, as águas dividia
De encontro à terra prestes a nascer.
Ao descobri-la porém, soube-lhe a traição.
Nada os unia. Oculto no silêncio, nenhum cordão.
De novo quis encobri-la mas era tarde de mais:
Nua jazia aos olhos do mundo. Apenas lhe restava
Seguir curso tristemente, sem destino nem cais
E sem corrente – vazio de si no vazio dos mares.
[Verlangen](Nederlands)
Verlangen
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Wij wachten daaglijks dat morgen
Vrijheid aanbreken moet,
Om nooit meer te gaan in ‘t verborgen
Terug – ons licht voorgoed.
Gebeuren zal dit niet,
Zoomin als een engel daalt
Naar streken waar verdriet
Tot wanhoop wrang verschaalt,
Niet volgens onze orde:
‘t Geluk wacht zijn eigen tijd
Om geboren te worden
Binnen de werkelijkheid.
Maar ééns, door levensengte
Breekt haar rijk open, wijd…
Wij werden ingewijd
En weten sinds zij ons wenkte:
“Ik kom op tijd.”
[Aspiração](Português)
Aspiração
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Amanhã há-de raiar a liberdade,
Esperamos nós cada dia que passa,
P’ra não volvermos a cair na obscuridade:
Volta – luz nossa, para sempre.
Jamais virá esse momento
Tal como nenhum anjo desce à terra,
Nem a lugares onde o sofrimento
Despe o azedume e enverga o desespero.
Não face à ordem que nos guia:
A felicidade espera a vez que lhe cabe
E só vem à luz um dia
No quadro da realidade.
Mas eis que na estreiteza da vida,
Seu reino se abre, em imenso lugar...
Por ela nos deixámos iluminar:
E agora sabemos, quando anuncia:
“A tempo me faço chegar”.
[Vida triste*](Nederlands)
Vida triste*
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Gedoemd om droevig te leven
Wordt ieder die te veel liefheeft;
Nog nooit hield mijn hart het tegen,
De liefde die groot verdriet geeft.
Weer zocht tevergeefs aan jouw borst
Mijn gemartelde hart zijn rust,
Dat wil troost voor brandende dorst
En wordt niet gelescht door lust.
En altijd lijden en boeten
Moet men voor iedere daad,
Tot de wellust der laatste zoete
Liefkoozing in dood vergaat.
Hoe lang men soms kan omhelzen,
Eens is weer de tijd vervloden;
Kan men dan nooit die helsche
Vervloekte passie dooden?
Ik weet het, liefde is zonde
En dus kreeg ik ook mijn straf:
Ik ben voor eeuwig gebonden
Aan iemand die nooit om mij gaf.
Wel heeft hij mij veel streelingen
En liefkoozingen gedaan,
Nooit kon hij mijn liefde bevredigen,
Dat kan zeker niet bestaan.
Ik weet wel, lijden en boeten
Moet men voor iedere daad,
Tot de wellust der laatste zoete
Liefkoozing in dood vergaat.
Hoe lang men soms kan omhelzen,
Eens is weer de tijd vervloden;
Kan men dan nooit die helsche
vervloekte passie dooden?
*vertaald anoniem
[Vida triste*](Português)
Vida triste*
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Condenado a viver triste
É sina de quem muito ama.
Nunca tu, meu coração, resististe
Ao amor que a dor inflama.
Mais uma vez meu torturado coração
Buscou abrigo no teu peito, inutilmente;
Não há quem lhe console a sede ardente
Nem ele se farta das delícias da paixão.
E sempre, para qualquer acto,
Há que pagar com o sofrimento,
Até que a doçura do último tacto
Acabe por morrer num lamento.
Por mais que os corpos se enlacem
Um dia tudo passa e só fica a solidão.
Haverá porventura alguém
que mate o fogo de tão maldita paixão?
Eu sei que amar é pecado
Por isso também a mim o céu castigou
Fiquei pra vida amarrado
A quem sempre me enganou
Jamais o amor me faltou
Com ternuras e afagos
Mas libertar meus anseios,
Nunca de tal se lembrou.
E sempre, para qualquer acto,
Há que pagar com o sofrimento
Até que a doçura do último tacto
Acabe por morrer num lamento.
Por mais que os corpos se enlacem,
Um dia tudo passa e só fica a solidão.
Haverá alguém capaz de matar
O fogo de tão maldita paixão?
*Trad. Fado Pedro Rodriques / Arr. Custódio Castelo
[Voor de verre prinses](Nederlands)
Voor de verre prinses
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Wij komen nooit meer saam:
De wereld drong zich tusschenbeide.
Soms staan wij beiden ‘s nachts aan ‘t raam,
Maar andre sterren zien we in andre tijden.
Uw land is zoo ver van mijn land verwijderd:
Van licht tot verste duisternis – dat ik
Op vleuglen van verlangen rustloos reizend,
U zou begroeten met mijn stervenssnik.
Maar als het waar is dat door groote droomen
Het zwaarst verlangen over wordt gebracht
Tot op de verste ster: dan zal ik komen,
Dan zal ik komen, iedren nacht.
[A uma princesa distante](Português)
A uma princesa distante
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Jamais voltaremos a ver-nos,
Entre nós dois há um mundo pelo meio.
Por vezes, de noite, à janela nos detemos
Mas são outras as estrelas que vemos...
Doutros tempos o enleio.
É tão longínquo o vosso país do meu:
Como a luz da mais funda escuridão - tão distante -
Que viajando sem parar nas asas do desejo, eu
Vos saudaria num suspiro agonizante.
Porém, se for verdade,
Que sonhando o impossível,
Se leva o maior dos anseios
À estrela mais intangível:
Então eu voltarei,
Voltarei todas as noites...
De saudade.
[Fado](Nederlands)
Fado
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Ben ik traag omdat ik droef ben,
Alles vergeefsch vind en veil,
Op aarde geen hoogre behoefte ken
Dan wat schaduw onder een zonnezeil?
Of ben ik droef omdat ik traag ben,
Nooit de wijde wereld inga,
Alleen Lisboa van bij de Taag ken
En ook daar voor niemand besta,
Liever doelloos in donkere stegen
Van de armoedige Mouraria loop?
Daar kom ik vele’als mijzelve tegen
Die leven zonder liefde, lust, hoop…
[Fado](Português)
Fado
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Será que sou lento por ser triste,
Porque tudo julgo inútil e vão,
E em terras de sol nada mais me assiste
Que uma sombra aquém da imensidão?
Ou será que sou triste por ser lento,
Porque nunca me lanço ao vasto mundo
Só Lisboa junto ao Tejo é meu intento
Onde anónimo como sempre, me afundo
E por isso dou comigo, à deriva
P’las vielas escuras da pobre Mouraria?
Aí encontro muitos como eu, sem via
Os que vivem sem amor, fé, alegria...
[Angústia](Nederlands)
Angústia
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
De zee trekt onder de nacht
Naar vele verlaten stranden;
Als een vloeibare wind is zijn klacht,
En zout, zooals tranen branden.
Ik voel dat overal waar de
Branding in snikken breekt
Tegen de kusten der aarde,
Mijn leed met zijn golven smeekt
Om de verloren genade
Jou weer nabij te zijn.
Ik wil van mijn schip af waden
Naar iedere einderlijn.
Want nergens en overal,
Als ‘t licht van de maan uit de wolken,
Doolt mijn verdriet door ‘t heelal
En wil zich verdrinken in kolken.
Maar ik weet dat de zee en ik
Des nachts hetzelfde voelen,
Om één leed tezamen woelen
Op ‘t oeverloos bed tot een snik.
Zoo zocht ik om te vergeten
Dat ik alles verloor om een vrouw;
Maar waar hij ook door haar schijnt bezeten,
Word ik toch weer gedompeld in rouw.
[Angústia](Português)
Angústia
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
O mar avança pela noite dentro
Rumo a tantas praias sós, distantes;
De vento e espuma é seu lamento
E de sal, como lágrimas flamantes.
Assim eu sinto o mar
Quando ele se quebra a soluçar
Contra as escarpas da terra,
E com as ondas minha dor suplica
A graça perdida de
Outra vez perto de ti me encontrar.
Quero largar meu navio, caminhar
P’las águas rumo a todo o horizonte
Pois esteja onde estiver, eu cismo:
Tal como o luar das nuvens aparece
Minha dor p’lo mundo vagueia e entontece
E seu desejo é afogar-se no abismo
Porém, de noite eu sei que
O mar e eu sofremos a mesma mágoa
E que no leito sem margem, feito d’água
Um único soluço nos revolve.
Assim fui buscando p’ra esquecer
Que tudo perdi por uma mulher;
Mas quando o mar reluz, preso do encanto
De novo me afundo, lavado em pranto.
[Saudade](Nederlands)
Saudade
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Ik heb zooveel herinneringen,
Als blaadren ritslen aan de boomen,
Als rieten ruischen bij de stroomen,
Als vogels het azuur inzingen,
Als lied, geruisch en ritselingen:
Zooveel en vormloozer dan droomen.
Nog meer: uit alle hemelkringen
Als golven uit de zee aanstroomen
En over breede stranden komen,
Maar nooit een korrel zand verdringen.
Ze fluistren alle door elkander
Wild en verteederd, hard en innig;
Ik word van weelde nog waanzinnig,
Vergeet mijzelf en word een ander.
De droeve worden altijd droever,
Nu ik het onherroeplijk weet,
Steeds weer te stranden aan den oever
Der zee van ‘t altijddurend leed.
Ook de gelukkige worden droever,
Want zij zijn voorgoed voorbij:
Kussen, weelden, woorden van vroeger
Zijn als een doode vrucht in mij.
Ik heb alleen herinneringen,
Mijn leven is al lang voorbij.
Hoe kan een doode dan nog zingen?
Geen enkel lied leeft meer in mij.
Aan de kusten van de oceanen,
In het oerdonker van de bosschen,
Hoor ik ‘t groot ruischen nog steeds ontstaan en
Zich nooit meer tot een stem verlossen.
[Saudade](Português)
Saudade
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Tenho tantas recordaçøes como
Folhas tremendo nos ramos,
Canas murmurando à beira-rio,
Aves cantando no céu azul,
Frémito, murmúrios, canção:
Tantas! E mais disformes que sonhos.
Mais ainda: De todas as esferas celestes;
Como a onda, que ao quebrar,
Invade a imensidão da praia, sem
Nunca porém, um grão de areia expulsar.
Em atropelo, ouço-as segredar,
Ora agrestes, ora ternas, duras ou sinceras;
De tanta fartura, ainda dou em louco,
Esqueço quem sou e torno-me um outro.
As que são tristes, mais tristes me soam;
Agora que sei outro recurso não ter,
Que ficar de novo encalhado
Nas margens do eterno sofrer.
Também as felizes, se tornam mais tristes,
Pois para sempre se esvaneceram:
Beijos, luxos, palavras do passado,
São como frutos que em mim morreram.
Nada mais tenho que recordaçøes,
A minha vida já há muito se foi.
Como pode um morto cantar ainda?
Em mim já nenhum canto tem vida.
Nas margens dos grandes mares,
Na funda escuridão dos bosques,
Ouço ainda o grande rumor despertar
E nenhuma voz que o faça libertar.
[O engeitado](Nederlands)
O engeitado
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
Ik voel mij van binnen bederven,
Nu weet ik waaraan ik zal sterven:
Aan de oevers van de Taag.
Aan de gele, afhellende oevers,
Er is niets schooners en droevers,
En ‘t bestaan verheven en traag.
Ik bewandel ‘s middags de prado’s
En ‘s avonds hoor ik de fado’s
Aanklagen tot diep in den nacht:
“A vida é immenso tristura” –
Ik voel mij al samensnoeren
Met de kwaal die zijn tijd afwacht.
De vrouwen die visch verkoopen
En de wezens die niets meer hopen
Dan een douro meer, voor een keer,
Zij zingen ze even verlaten,
Door de galmgaten der straten,
In een stilte zonder verweer.
Een van hen hoorde ik zingen
En mijn kilte tot droefenis dwingen:
“Ik heb niets tot troost dan mijn klacht.
Het leven kent geen genade,
Niets heb ik dan mijn fado
Om te vullen mijn leege nacht.”
Ik voel mij van binnen bederven,
Hier heeft het zin om te sterven,
Waar alles wulpsch zwelgt in smart:
Lisboa, eens stad der steden,
Die ‘t verleden voortsleept in ‘t heden,
En ruïnes met roem verwart.
Ik word door dien waan betooverd;
Ook ik heb ontdekt en veroverd,
Die later alles verloor,
Om hier aan den tragen stroom
Bij het graf van den grootsten droom
Te sterven: “tudo é dôr”
[O enjeitado](Português)
O enjeitado
Author: J.Slauerhoff - Custódio Castelo
No fundo, sinto-me apodrecer.
Agora sei onde e de quê irei morrer:
À beira do Tejo, de suas margens
macilentas e inclinadas.
Nada é mais belo e triste
E a existência sublime e lenta.
De tarde vagueio pelos prados
E à noite ouço o queixume dos fados
Até romper a madrugada.
- “A vida é imensa tristura” -
E logo sinto as amarras desse mal
Que no tempo aguarda fatal.
São as varinas quem canta o fado
E os entes que já nada esperam.
-“Mais um copo pra esquecer”-
Deixam-no desamparado,
Ecoando por becos e vielas,
Num silêncio que consente.
Um deles ouvi cantar
E minha frieza tornou-se em pesar:
“Nada me consola além da dor.
A vida não conhece o perdão,
Mais não tenho que este meu fado
P’ra me encher a noite, sem amor.”
No fundo, sinto-me apodrecer;
Aqui, de nada serve morrer,
Onde tudo se perde na volúpia da dor:
Lisboa, outrora cidade das cidades,
Arrasta o passado no presente,
E vê nas ruínas uma glória que mente.
Por essa miragem me encantei;
Também eu descobri e conquistei,
Para afinal, de tudo ser perdedor
Morrendo na lentidão da corrente,
Junto à campa do mais nobre
Dos sonhos: “tudo é dor”.
In 2001 bracht Cristina Branco haar vijfde plaat in vijf jaar uit. Haar stem is in die korte tijd gerijpt: ze heeft de frisheid van de eerste platen bewaard, maar er is een nieuwe coloratuur van de lage registers bijgekomen, die perfect samengaat met de sfeer van de gedichten die ze zingt, met een moeiteloze overgang van melancholie naar jubel, van de droevige saudade naar de vreugde van het samenkomen. Gerijpt ook wat de muziek betreft, aangezien de composities van Custódio Castelo nieuwe horizonten voor de fado blijven openleggen. Luister naar Corpo Iluminado, met zijn sombere en mysterieuze muziek, die de vragen van de zangeres lijkt te begeleiden. Of luister naar Musa, met zijn schijnbare frisheid, waar de gitarist de moeilijkheden van het creatieve proces op het instrument overbrengt.
In 2001, Cristina Branco made her fifth recording in five years. Her voice has matured in that short period: she retains the freshness of the first recordings but in the low registers a new coloratura can be heard that perfectly matches the mood of the poems which she sings, with an effortless transition from melancholy to joy, from the sadness of the saudade to the rejoicing of the reunion. The maturity applies to the music as well, given that the compositions of Custódio Castelo continue to reveal new horizons for the fado. Listen to Corpo Iluminado, with its bleak and mysterious music, which seems to accompany the questions of the singer. Or listen to Musa, with its apparent freshness, in which the guitarist communicates the difficulties of the creative process through his instrument.
Cristina BrancoPost Scriptum
Publisher
Year
L' empreinte digitale (ED13121)
2000
Detail
Haar derde plaat, Post Scriptum (1998) kreeg wederom de prijs van de Monde de la Musique, en haar ster rees, net als de kwaliteit van haar optredens. Zelfs na honderden concerten - van het Centro Cultural de Belém in Lissabon tot het Festival van Edinburg in Schotland en van het Concertgebouw in Amsterdam tot toonaangevende theaters in New York - zijn de live optredens van Cristina Branco de beste manier om haar kunst te beleven. Terwijl Branco aan de ene kant de ingetogenheid belichaamt die de fado zo eigen is, toont ze aan de andere kant een geheel eigen sensualiteit. Dit unieke samengaan van wat eigenlijk extreme tegenstellingen zijn wekt alom de bewondering van haar toeschouwers - of zij de woorden die Branco zingt nu begrijpen of niet.
Her third record, Post Scriptum (1998) also won the prize of the Monde de la Musique, and her star was rising, as was the quality of her performances. Even after hundreds of concerts - from the Centro Cultural de Belém in Lisbon to the Festival of Edinburgh in Scotland and from the Concertgebouw in Amsterdam to tone-setting theatres in New York - Christina Branco's live performances remain the best way to experience her artistry. While on the one hand Branco embodies the modesty so intrinsic to the fado, she reveals a totally individual sensuality on the other. It is this unique combination of diametrically opposed characteristics that makes her many audiences marvel - whether they understand the words Branco is singing or not.
[Lyrics]
[Lisboa De Paixoes](Português)
Lisboa De Paixoes
Author:
Lisboa
Terra de todos e ninguém.
A que Deus deu o encanto.
A ti, cidade ninguém
Nua de mim em pranto
És luz divina de sol
E triste...
Tão triste de vento.
Mas é assim Lisboa, doída de choro
Que encaminho a alma do meu fado
Em direcção aos becos do teu corpo.
Não és minha, não, Lisboa
És de Deus e Além,
Do mar e Universo.
Lisboa.
Já te escreveram de paixões
Corpos ardendo... por ti!
E eu que já te cantei em versos sonhados!
Mas é assim Lisboa......
Cristina BrancoMurmúrios
Publisher
Year
Music & Words (MWCD 4023)
1999
Detail
Haar tweede album, Murmúrios - haar eerste cd die in de studio werd opgenomen - was een beslissende mijlpaal in haar carrière; in Frankrijk kreeg ze er de gerenommeerde prijs Choc de l'Année du Monde de la Musique in de categorie wereldmuziek voor. De uitnodigingen voor live optredens stroomden toe en de weg lag voor haar open: Cristina Branco zou fadozangeres worden. Op deze plaat wordt het geruis van bladeren vermengd met de bijna ademloze zucht, langzaam voortdrijvende wolken en de schemering… dat is de fado… zo zijn de murmúrios van Cristina Branco.
Her second album, Murmúrios -her first CD produced in a studio- was a decided milestone in her career. For this album she received the renowned prize, Choc de l'Année du Monde de la Musique, in France in the category of world music. She was inundated by invitations for live performances and the course of her career was clarified: Cristina Branco would become a fado artist. Listen to this music to discern the rustle of leaves above an almost breathless sigh, clouds slowly drifting in a gathering dusk… that is fado… those are the murmúrios of Cristina Branco.
[Lyrics]
[Mágoa](Português)
Mágoa
Author:
Bólam leves, desatentos,
Meus pensamentos de mágoa
Como no sono dos ventos
As algas, cabelos lentos
Do corpo morto das águas.
Bóiam como folhas mortas
À tona das águas paradas.
São coisas vestindo nadas.
Pós remoinhando nas portas
Das casas abandonadas.
Sono de ser, sem remédio,
Vestigio do que não foi,
Leve mágoa, breve tédio,
Não sei se pára, se flui;
Não sei se existe ou se dói.
[Fado Das Sedes](Português)
Fado Das Sedes
Author:
Há muito que tenho sede,
Sede que me faz gritar
A esmola da gota d'água
Que ninguém tem p'ra me dar.
Há em mim sedes de Agosto
Da agua que não correu,
Das flores que secam nos vales,
Sede que a sede me deu.
Tenho a sede das searas
E das crianças sem mãe.
Tenho sede (tanta sede!)
De agua que nunca vem.
Eu tenho a sede das fontes
Que correm para ninguém.
Tenho sede de outras sedes
Da sede que a sede tem.
[Abandono](Português)
Abandono
Author:
Por teu livre pensamento
Foram-te longe encerrar
Tão longe que o meu lamento
Não te consegue alcançar
E apenas ouves o vento
E apenas ouves o mar
Levaram-te a meio da noite
A treva tudo cobria
Foi de noite numa noite
De todas a mais sombria
Foi de noite, foi de noite
E nunca mais se fez dia.
Ai! Dessa noite o veneno
Persiste em me envenenar
Oiço apenas o silêncio
Que ficou em teu lugar
E ao menos ouves o vento
E ao menos ouves o mar.
In 1997 leidde een kort optreden in een Portugees televisieprogramma tot een uitnodiging om in Nederland op te treden. Uit dit eerste optreden als beroepszangeres kwam deze aanvankelijk in kleine kring uitgebrachte cd voort, die meteen een groot succes was.
In 1997, a short performance on a Portuguese television program led to an invitation to perform in the Netherlands. This CD, originally published for a small group, was the result of this, her first performance as a professional singer, and it immediately became a big success.
[Lyrics]
[Fado das sedes](Português)
Fado das sedes
Author: Maria Duarte / Custódio Castelo
Há muito que tenho sede
Sede que me faz gritar
A esmola da gota d’água
Que ninguém tem p’ra me dar
Há em mim sede de Agosto,
Da água que não correu,
Das flores que secam nos vales.
Sede que a sede me deu.
Tenho a sede das searas
E das crianças sem mãe.
Tenho sede (tanta sede !)
Da água que nunca vem.
Eu tenho as sedes das fontes
Que correm para ninguém.
Tenho sede de outras sedes.
Da sede que a sede tem.
[Ausente](Português)
Ausente
Author: Jorge Fernando/Custódio Castelo
Adeus oh minha gente
Vou fazer-me à dura estrada
Minh’alma ardentemente
Quer erguer-se e está prustrada
Longe está meu horizonte
Uma luz resta-me ao longe
Qual fogueira em alto monte
Adeus oh minha gente
A quem vejo arrependidos
As mãos que me negaram
Já me as deram como amigos
Mas dentro de mim arde
Um sossego abrasador
Do Alentejo em fim de tarde
Adeus oh minha gente
Venham ver-me à despedida
Nasci no lado errado
No lado errado da vida
Partindo fico ausente
Nem memória vou guardar
Ai! Adeus oh minha gente…
[Vai o bem fugindo](Português)
Vai o bem fugindo
Author: Luís Vaz de Camões/Custódio Castelo
Vai o bem fugindo
Cresce o mal cos anos
Vão-se descobrindo
Co tempo os enganos
Amor e alegria
Menos tempo dura
Triste de quem fia
Nos bens da ventura
Ai ventura minha
Como me negaste
Um só bem que tinha
Porque mo roubaste
Alegre vivia
Triste vivo agora
Canta a alma de dia
E de noite chora
O campo floresça
Murmurem as águas
Tudo me entristeça
Cresçam minhas máguas
Confesso os enganos
Do meu pensamento
Bem de tantos anos
Foi-se num momento
[Fado Louco](Português)
Fado Louco
Author: Manuel D’Andrade/Custódio Castelo
Num fado louco e vazio
Tracei um caminho frio
Que meus passos palmilharam,
Andei por vales e montes
Bebi a água das fontes
Mas os meus lábios secaram.
Vão nos meus olhos cerrados,
Mundos lindos mas fechados
Sonhos de mentida ilusão
E os meus passos hesitantes
Vão perdidos mas distantes
Num trilho sombrio e vão
Louca fui, louca serei,
E tão louca que nem sei
Quanta loucura há em mim…
Este caminho sem Norte
É ânsia, poeira e morte,
Silêncio, saudade e fim.
Cristina Branco: Press
[ 21-10-2002]
Words, instruments play second fiddle to remarkable voice
Portuguese singer Cristina Branco regards herself as a storyteller. But she needed no words to communicate the deep passions of fado, Portuguese songs of fate, Friday night at the Cleveland Museum of Art.
An enchantress, she drew listeners into her world with the sheer beauty of her remarkable voice, a musical instrument that cuts to the heart, pours salt on the wound and then soothes like a healing balm. Although she used low-level amplification, she signaled the sound engineer to turn it down, and she could have done without the microphone.
So colorful and expressive was her vocal timbre that she did not need instrumental accompaniment either. But she got superb harmonic support from her husband, Portuguese guitarist Custodio Castelo. His accompaniments and compositions, played in collaboration with acoustic guitarist Alexandre Silva and bass guitarist Miguel Caravalhinho, were fascinating enough to stand on their own. When the three instrumentalists played an interlude, they won a standing ovation from the guitar aficionados in the crowd.
Because Branco has been compared to the legendary Amalia Rodrigues, it was appropriate that she offered a song written by the Queen of Fado and dedicated to all the Marias in the world - including the Virgin. Branco also sang several selections from her newest recording, "corpo iluminado" (illuminated body), including a traditional lyric about a beloved sailor on the open sea. She introduced a fado that blended Afro-Brazilian elements of Cape Verde morna, and she sang one song of sadness that she insisted was not sad.
Speaking briefly between numbers and inviting the audience to share her journey across the seven seas and into Portuguese history, she held the audience's attention not only with her voice but also with her personality and presence. Dramatically lighted and dressed in black (a different gown for each of two sets), she sometimes turned away from the listeners and directed her songs to the guitarists.
The players were with her through every dynamic nuance and turn of phrase. When they performed introductions and interludes, they took considerable freedom with rhythm, the aspect of fado that is generally far less interesting than the beautiful melodies and expressive harmonies. In the hands of these gifted musicians, however, the repetitive oom-pahs were transformed into life-giving heartbeats.
The program, presented as part of the museum's Viva! Festival of Performing Arts, lasted less than 90 minutes without intermission, and the audience wanted more. Although Branco said she had not planned an encore, she came up with one, and she persuaded members of the charmed audience to sing along in a chorus of wordless syllables before she smiled sweetly, waved goodbye and said, "Thank you, thank you, obrigado."
Wilma Salisbury / Plain Dealer Music Critic 21-10-2002
[ 2001]
The new fado
WHY WE'RE WATCHING: Heaven-sent female singers, from Billie Holiday and Cesaria Evora to Peru's Susana Baca and Mali's Oumou Sangaré are a rarity indeed. But with the arrival of Cristina Branco, you can add another voice to that divine choir. Sometimes likened to early jazz divas, the 27-year-old Lisbon native is now exporting her sumptuous brand of fado, Portugal's marvelously mournful traditional music. With her new disc, Post-Scriptum, Branco's crystalline trill and passionate delivery will instantly turn living rooms into intimate fado cafes.
HOW IT ALL HAPPENED: Cristina was born with an artist's talent, but not necessarily the chutzpah to flaunt it. "I always sang. But only for myself and friends. I was shy. I still am. But at one point I was getting over an illness and a friend asked me to go with her to a club where they were playing fado. I said, 'Okay,' and I heard those guitars live for the first time in my life and fell in love with that sound. Then somebody invited me to sing. I said, 'Okay. I will.' It was so natural, so simple. When I put my voice out that night, something happened, and I thought, 'This is it. There's no turning back.' And when I looked back, three years had passed, and Murmurios was already recorded."
HER SOURCES: "Jazz. The blues. The women. Ella, Billie, Sarah Vaughan. And bossa nova. I'll always love Brazilian music. But also Cape Verdian music, morna. I love morna, it's beautiful."
HEIR TO AMALIA? The late Amalia Rodrigues, fado's greatest diva, is worshipped by the Portuguese much in the same way as Billie Holiday is by jazz aficionados. She was awarded a state funeral and Portugal was in official mourning for three days. Christina dismisses the frequently heard suggestion that she is Rodrigues's heir: "No, it's not fair. Absolutely not. Amalia lived in a different time. She had a different childhood, so we must be different." Indeed, the Portugal that Amalia Rodrigues knew was one of poverty, dictatorship, provinciality, and isolation from the rest of Europe. "Besides loving her very much, loving the way she sang and all the songs she recorded, it's different from me. She was a very sad person -- I'm not. I have no particular problems, except the normal problems that every teenager, or every adult has. I have to be an optimist. Why be sad if I'm not?"
THE UNBEARABLE DARKNESS OF BEING PORTUGUESE: Portuguese folk music is well known for its abidingly forlorn feel, a natural part of what is a maritime culture well acquainted with negotiating the absence of loved ones off at sea. "Yes, the Portuguese are still basically melancholic. But that sadness, it has a delicate romanticism, like when you're missing somebody very much, the saudade, the longing, you fill it always with hope. It's not as dark as people think. Besides, that was our society in the past; the Portuguese are no longer like that quite so much."
THE NEW FADO: "Nowadays, some of the people my age prefer the traditional roots, they prefer to sing only traditional fado. But there are other people like me, like Misia and others, that prefer to show the traditional part, yes, but are trying to make new compositions, to mix different styles. If you are listening to different kinds of music, you must put them in your own because you are being influenced all the time by different cultures."
HER CREATIVE PROCESS: "It's full of energy. Each piece of music is born when I discover a new poem. The words are the major element of my whole concept." Her rapport with her musicians, especially with her composer/arranger and Portuguese guitarist Custódio Castelano runs very deep. "Custódio sees the poem and he says, 'This one has music, and this one does not.' And he's right. Every given poem either has music or it does not. If it's too sad, too down, we try to make it lighter so that the sadness will be not that deep and not that strange, and you won't feel that anguish in yourself." Are the arrangements written out? "No, never. Fado is like that."
HOW IS SUCH A SMALL WOMAN SO POWERFUL ONSTAGE? Dressed gracefully in mourner's black, dramatically unwrapping and rewrapping herself in fado's traditional shawl, even the diminutive Cristina Branco creates an imposing presence onstage. "Being onstage is something very particular for me. Because the first time I stepped out on it, I said to myself, 'Here, besides singing, I can explore all of the feelings I have inside. I can cry and I can laugh here. If there's an audience, so, let it be.' Some may say that's a selfish position: I'm there for me first, and for them after." But Cristina is true, through and through, to herself. "I don't mind sharing my feelings with [my audience], but I never fake anything onstage. Why fake feelings?"
Carol Amoruso, Barnes and Noble 2001
[ 8 -12-2007]
Games in concert 2
UTRECHT - De Portugese fadozangeres Cristina Branco zingt op 8 december in Vredenburg Leidse Rijn in Utrecht bekende nummers uit computerspellen. Samen met het Metropole Orkest brengt zij tijdens de tweede editie van Games in Concert Moon over the Castle uit de racegame Gran Turismo 4 en een stuk uit het spel Grandia II ten gehore.
Naast Branco staan ook de Nederlandse rockband Intwine, rapper Brainpower en saxofonist Benjamin Herman van New Cool Collective op het podium. Onder leiding van de Amerikaanse dirigent en componist Laura Karpman speelt het Metropole Orkest samen met gastmuzikanten muziek uit beroemde games, zoals Legend of Zelda, Super Mario Bros, Tetris, Halo en Starcraft.
Intwine en Brainpower spelen in Vredenburg de soundtrack The Chosen, die ze schreven voor de nieuwe adventure game Assassin's Creed.
Laura Karpman, die voor de gelegenheid het Metropole Orkest dirigeert, componeerde muziek voor diverse tv-series, films en games.
Op 9 december wordt het concert uitgezonden door Radio 3FM en Radio 2.
Bron tekst: www.telegraaf.nl
Bron foto: De Volkskrant van maandag 10 december 2007
Martijn Beekman 8 -12-2007
[ 08-04-2000]
Altijd op reis, nooit ergens thuis
Vorig jaar won de Portugese fado-zangeres Cristina Branco de prestigieuze Prix Choc voor de beste cd in het genre Wereldmuziek. Nu vertolkt zij gedichten van Slauerhoff. "Het is ongelooflijk hoe goed Slauerhoff de Portugese ziel heeft aangevoeld en verwoord."
AMSTERDAM, 8 APRIL. Voor de dichter J. Slauerhoff (1898-1936) zou het de verwezenlijking van een droom zijn: gedichten van hem gezongen als fado, de Portugese blues, het smartelijke lied over verlangen, melancholie en onrust. De zangeres Cristina Branco (Almeirim, 1972) vertolkt enkele van Slauerhoffs beroemdste gedichten, vertaald door dichteres Mila Vidal Paletti. Het gedicht 'Fado' met de prachtige eerste regels Ben ik traag omdat ik droef ben,/ Alles vergeefs vind en veil' klinkt in het Portugees: 'Será que sou lento por ser triste,/ Porque tudo julgo inútil e vão. Branco heeft drie vaste begeleiders. Een van hen, bespeler van de fado-gitaar, is componist Custódio Castelo. Hij maakte de melodielijn en gaf het ritme aan voor de gedichten van Slauerhoff.
Net als Slauerhoff is Cristina Branco altijd op reis. In de Bonifatiustoren in Leeuwarden, een paar honderd meter van Slauerhoffs geboortehuis, nam zij vorig jaar november haar cd Cristina Branco canta Slauerhoff op. Nu verblijft ze in een schaars ingericht appartement in een Amsterdamse wijk. Voor Branco was het belangrijk in Leeuwarden te zijn: "Atmosfeer betekent veel voor mij. Ik heb Slauerhoffs geboortehuis gezien. Ik denk dat hij een ongelukkig man was, nooit ergens thuis, misplaatst. Ik herken dat, zo gaat mijn leven ook. In Portugal wordt de fado vooral gezongen in kleine, gesloten huizen. Mensen komen bij elkaar en zingen voor elkaar. Dat is de traditionele fado. Onze liederen zijn opener, moderner, met invloeden uit de jazz. Dat is behoorlijk revolutionair, maar ik vind het noodzakelijk. Ook de fado moet evolueren. Hoe het publiek in Portugal hierop gaat reageren weet ik niet, ik heb Slauerhoff er nog niet gezongen. We hebben wel Portugese dichters gezongen, zoals Camões of Fernando Pessoa. Maar het is ongelooflijk hoe goed Slauerhoff de Portugese ziel heeft aangevoeld en verwoord."
Cristina Branco begon zich pas zo'n jaar of vijf geleden, rond haar tweeëntwintigste, te interesseren voor fado. Als kind luisterde Branco naar klassieke muziek, jazz en pop, totdat haar grootvader haar een grammofoonplaat gaf met fado. Ze was verkocht. "Het was", zegt ze, "alsof ik op een paard zat dat op hol sloeg, zo heftig werd ik erdoor gegrepen." Onvermijdelijk valt in het gesprek de naam van de koningin van de fado, Amália Rodrigues. Haar mooiste plaat vindt Branco Rare and Unedited, onbekende liederen van Rodrigues. Branco: "De traditionele fado is wat stroef, maar Amália gaf er een nieuwe dimensie aan door vreugde en ook lichtzinnigheid toe te voegen. Toen ik dat hoorde, wilde ik zangeres worden; ik zette mijn studie journalistiek aan de kant en nam zang- en ademhalingslessen. Ook begon ik boeken over Rodrigues te lezen: ik wilde weten hoe zij haar levenservaringen omzette in muziek.
"Fado is oorspronkelijk een dans die de schippers meenamen uit Afrika", vervolgt Branco. "Daarna is er een vermenging ontstaan met de Braziliaanse bossanova. De gitaar werd pas toegepast toen de Engelsen in Portugal portwijn kwamen kopen; zij kregen de port, wij de gitaren. Het woord fado is verbonden met fatum, noodlot. Het is muziek over de kunst van het lijden. De traditionele fado-zangeres of zanger doet teksten op uit boeken, waarin de liedjes staan. Er zijn zo'n driehonderd. Wij wilden met de poëzie van Slauerhoff een nieuwe dimensie aan de fado geven."
Slauerhoff deed op zijn reizen als arts veelvuldig Lissabon aan. De dichter Camo~es komt voor in zijn poëzie en romans, bijvoorbeeld Het verboden rijk (1932). Tal van gedichten en zelfs bundels verwijzen naar het Portugese lied, zoals het genoemde 'Fado', 'Saudade' en de bundel Serenade (1930). Slauerhoff werd betoverd door de droefheid van Lissabon, door de gele afhellende oevers van de Taag en het verval en de glorie van het voorbije. In een gedicht dat Cees Nooteboom op de cd voorleest, staat: Ik bewandel 's middags de prado's/ En 's avonds hoor ik de fado's/ Aanklagen tot diep in den nacht:/ 'A vida é immenso tristura'/ Een van hen hoorde ik zingen/ En mijn kilte tot droefenis dwingen:/ Ik heb niets tot troost dan mijn klacht./ Het leven kent geen genade, / Niets heb ik dan mijn fado/ Om te vullen mijn leege nacht. Cristina Branco zingt tijdens haar verblijf in Nederland de fado zowel in cafés als theaters. Voor theaters heeft ze een voorkeur, daar is aandacht en stilte: "Theaters doen me aan de Portugese fado-huizen denken, waar de hele nacht wordt gezongen." Haar stem, een sopraan, heeft dezelfde soepele zeggingskracht en intensiteit als van haar voorbeeld Amália Rodrigues. De verscheurdheid die de fado uitdrukt, is ook die van Slauerhoff. Dankzij Cristina Branco's zangkunst kunnen we ons voorstellen wat Slauerhoff hoorde als hij 's nachts door de oude straten van Lissabon zwierf in de wijk Mouraria, waar hij 'velen als mijzelve' tegenkwam, 'die leven zonder liefde, lust, hoop.' Dus zongen ze over hun leven 'sem amor, fé, alegria...'
